Een vastgeroeste Sovjettank bij Tsjernobyl

VVOJNaar aanleiding van het getwitter bij het VVOJ (Vereniging voor Onderzoeks Journalistiek) debat gisteren in hol van de leeuw Nieuwspoort, hieronder een visie op het geheel. Een lange lap tekst, maar wellicht een aardige verdieping in deze tijden van snelle hypes en ellendige volgjournalistiek. Lees en oordeel.

Door Lars van der Werf. De parlementaire journaille verblijft onder de Haagse Kaasstolp en vergeet door arrogantie en onoplettendheid onderzoeksjournalistiek te bedrijven. De grootste ellende is dat de journalisten die behoren tot het ‘Nieuwspoortkliekje’ geen enkele notie hebben van hun nalatigheid.

 

Een goed voorbeeld van die arrogantie, nalatigheid en onoplettendheid maakte ik live mee tijdens een debatavond op 22 september jongstleden,( ironisch genoeg georganiseerd in perscentrum NieuwsPoort) van de Vereniging voor Onderzoeks Journalistiek (VVOJ) waar de vraag gesteld werd of het überhaupt mogelijk is werkelijk diepgravend journalistiek onderzoek te doen op het Binnenhof. Deelnemers waren chef parlement van de Volkskrant Martin Sommer, en jarenlang politiek verslaggever bij het RTLnieuws Roel Geeraerdts. Sommer merkte direct al op dat van de 250 mensen die totaal op de Volkskrant-redactie verblijven er slechts zes fulltime onderzoeksjournalist zijn. RTL heeft er slechts drie wat relatief gelijk staat aan de zes bij de Volkskrant. Onder ‘onderzoeksjournalist’ verstaan Sommer en Geeraerdts iemand die zich fulltime en ongestoord met één enkel onderwerp ofwel onderzoek bezig kan houden. Al blijkt dat in de praktijk niet altijd één onderwerp te zijn maar vaker een stuk of drie. Sommer: “Er is er eentje bij die zowel Rita (Verdonk), Geert (Wilders) én onderwijs als zijn onderzoeksgebied heeft.”

 

Twee treurige berichten van chef Sommer. Ten eerste dat er maar zo weinig onderzoekers onder de Volkskranters zijn en ten tweede dat die journalisten hun werk eigenlijk nog niet eens naar behoren kunnen doen omdat ze overbelast zijn met meerdere onderzoeken tegelijk. Het is dan ook geen wonder dat de Volkskrant zelden met een geweldig grote scoop afkomstig uit Den Haag komt. Vaak genoeg publiceert de Volkskrant een klein nieuwsberichtje over een nogal opmerkelijk feit om daar vervolgens niets meer mee te doen. Sommer gaf dit in het debat zelf ruimschoots toe en begon gelaten (en onderuitgezakt, typisch voor een Nieuwspoortkliekje lid) over de tien (!) miljoen die PvdA staatssecretaris Sharon Dijksma van onderwijs augustus dit jaar vrijmaakte voor begeleiding en vroegere erkenning van hoogbegaafde kinderen. Dat was volgens Sommer door de Volkskrant netjes opgeschreven in een mooi kort en snel nieuwsberichtje terwijl het zich toen al uitstekend leende voor verder onderzoek. Want er zijn natuurlijk genoeg vragen die je kunt stellen bij deze uitgave van de staatssecretaris. Tragisch constatering is dat de Volkskrant er nog altijd niets mee gedaan heeft. En dit is nog maar één voorbeeld van hoe een opmerkelijk stuk nieuws uitloopt op een saai nieuwsberichtje en door de arrogante journaille vergeten wordt in de dagelijkse tsunami aan Haags nieuws.

 

Geeraerdts lijkt net als Sommer te weten dat er veel onder het ‘Haags tapijt’ blijft maar vindt daarentegen wel dat niet alles onder het spreekwoordelijke tapijt vandaan hoeft te komen. “Heel veel onderwerpen interesseren de nieuwsconsument gewoonweg niet. Je moet brengen wat mensen direct aangaat en een algemeen en breed beeld willen laten zien.”

 

Belachelijk. Een beetje journalist is toch zeker iemand die koste wat het kost iets boven water wil halen zonder eerst na te denken of de doelgroep dat wel interessant vindt. Dit heeft niets met doelgroepselectie te maken, maar dit is gewoonweg luiheid en arrogantie. Ik sprak al eerder over het zogenaamde Nieuwspoortkliekje. Een kliekje waar Peter Middendorp in elk geval niet bijhoort. Columnist Middendorp legt op sommige momenten in zijn columns in De Pers haarfijn vast dat zowel politiek als journalistiek vastgeroeste Sovjettanks zijn op het verlaten terrein van Tsjernobyl. Onmogelijk te bereiken, te begrijpen of zelfs maar te zien door buitenstaanders en levensgevaarlijk om in de buurt te komen. Politieke verslaggeving bestaat uit een aaneenrijging van hypes en een ‘heel kort collectief geheugen’, zo zei ook Sommers in het VVOJ debat. En het lijkt alleen maar erger te worden. De Haagse verslaggeving is een Alzheimerpatiënt. Steeds agressiever, steeds meer vergetend en op het laatst als een kasplantje in de hoek zelf door iedereen vergeten en verlaten. Democratie valt of staat bij goede onderzoeksjournalisten die in de gaten houden wat de politiek achterhoudt, vergeet of graag wil laten vergeten. Een gebrek aan onderzoeksjournalisten is dan ook niet alleen treurig voor de journalistiek, maar ook nog slecht voor de democratie in Nederland.

 

Middendorp is een buitenstaander in Den Haag die in eenzaamheid aan zijn wijntje nipt aan de bar van het Nieuwspoort café. Hij is geen onderzoeksjournalist maar constateert wel precies wat er aan de hand is. Geeraerdts en Sommer zijn deeltjes van die vastgeroeste tanks en zien zelf niet wat ze fout doen. Frits Wester is een gebronsde flinke vent die omringt wordt door de jongere journalistes die hij op rosé trakteert. Wat nogal prijzig is in het Nieuwspoort café:  Euro 4,20 per glas

 

Uiteraard is het lang niet zo zwart als dat ik hierboven schets, zullen een aantal zeggen. Er zijn best wat grote onthullingen te vermelden die afkomstig waren uit de Nieuwspoortkliek. RTL kwam bijvoorbeeld met de vraag hoeveel privévluchten het koninklijk huis op kosten van de staatsportemonnee maakt en hoeveel het wel niet kost om de Groene Draack (het florissante jacht van vorstin Beatrix) te onderhouden. Iedereen weet nu dat daar een tweejarig onderzoek uit is gekomen en dat de Koninklijke familie in de toekomst duidelijk moet aangeven wat ze kost.  En zo is er nog wel het één en ander te noemen. Er wordt best onderzoek bedreven onder die kaasstolp.

 

Maar het is te weinig. En de arrogantie na het brengen van een dergelijk bericht is onaanvaardbaar. Het blijft zo dat er te weinig personeel wordt uitgetrokken voor degelijk journalistiek onderzoek en dat er veel te veel onder de stolp wordt geleefd en gewerkt zonder dat er voordeel wordt gehaald uit die intieme positie. Verdrietig.

Lees ook:Onderzoeksjournalistiek nog mogelijk in Den Haag? Volg Twitter
Lees ook:Kamerleden: Media hebben teveel macht
Lees ook:Jan populair onder hoogopgeleiden?
Lees ook:Luizig bedrag Plasterk moet dode bomen redden
Lees ook:Volkskrant bedient linkse journalisten

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naam

Website

Het kan vijf minuten duren voordat nieuwe reacties zichtbaar zijn.